Nieuwe adoptiewet maakt naamswijziging makkelijker en goedkoper

Je naam staat op je paspoort. Op je diploma. Bij de huisarts. Bij de bank. Maar wat als die naam niet voelt als jouw naam?

Voor geadopteerde mensen kan dat zwaar wegen. Je naam kan herinneren aan een verleden waar je zelf geen keuze in had. Aan afstand. Aan verlies. Aan een familieband die ingewikkeld voelt. Soms past een naam gewoon niet meer bij wie je nu bent.

Daarom komt er een nieuwe wet rond adoptie. In die wet zit ook een belangrijk onderdeel over naamswijziging. Het kabinet wil het veranderen van een voornaam en achternaam eenvoudiger en goedkoper maken.

In welke fase zit de nieuwe adoptiewet?

Het wetsvoorstel zit nog niet in de fase waarin je er al gebruik van kunt maken. De consultatiefase is afgesloten op 7 april 2026. Daarna is het ministerie van Justitie en Veiligheid verder gegaan met de verwerking van alle reacties.

Dat betekent dat de wet nog niet geldt. De Tweede Kamer en Eerste Kamer moeten er nog over beslissen.

Er is dus wel een duidelijke richting, maar nog geen definitieve ingangsdatum.

Waarom komt deze wet er?

De nieuwe wet heeft vooral te maken met adoptie. Het kabinet wil interlandelijke adoptie in ruim vier jaar afbouwen. Vanaf 2030 moet adoptie van kinderen uit het buitenland verboden worden.

De reden daarvoor is ernstig. Er zijn in het verleden te veel misstanden geweest. Denk aan kinderhandel, vervalste documenten en corruptie.

Voor veel geadopteerde mensen heeft dat grote gevolgen. Niet iedereen weet precies waar hij of zij vandaan komt. Soms klopt informatie in papieren niet. Soms is een naam gegeven in een situatie die later pijnlijk of onjuist blijkt te zijn.

De wet kijkt daarom ook naar herstel van identiteit. Een naam kan daar een belangrijk deel van zijn.

Wat houdt het onderdeel naamswijziging in?

In de nieuwe wet wordt voorgesteld dat je één keer je voornaam en achternaam kunt veranderen zonder opgaaf van reden.

Nu is dat anders. Op dit moment moet je voor een voornaamswijziging naar de rechter. Je hebt een advocaat nodig en je moet een goede reden geven. Denk aan psychische hinder, adoptie, pesten, trauma of een naam die niet meer past bij je identiteit. Op de bestaande kostenpagina staat ook uitgelegd dat een rechter nu een goede reden verwacht bij het wijzigen van je voornaam.

Volgens het nieuwe plan hoeft dat straks niet meer bij die ene wijziging. Je zou de wijziging dan via de burgerlijke stand van de gemeente kunnen regelen.

Dat maakt het proces eenvoudiger. Je hoeft minder uit te leggen. Je hoeft minder te bewijzen. En je hoeft niet langs meerdere instanties.

Naamswijziging moet ook goedkoper worden

De overheid wil de naamswijziging ook flink goedkoper maken. Nu kost een voornaamswijziging vaak veel geld, omdat je te maken hebt met advocaatkosten, griffierecht en documenten.

Op advocaat-kosten.nl staat een overzicht van aanbieders voor voornaam veranderen tegen vaste prijs.

Het nieuwe bedrag is nog niet bekend. Wel is duidelijk dat het ministerie de kosten aanzienlijk wil verlagen.

Waarom versoepeling een goede stap is

Een naam veranderen is geen kleine keuze. Juist daarom is het belangrijk dat mensen serieus worden genomen als hun naam niet goed voelt.

Nu kan de procedure zwaar zijn. Je moet je persoonlijke verhaal juridisch uitleggen. Soms moet je pijnlijke gebeurtenissen opnieuw onder woorden brengen. Voor mensen die geadopteerd zijn, kan dat extra moeilijk zijn.

Een soepelere regeling geeft mensen meer regie over hun eigen identiteit. Dat past beter bij deze tijd.

Ook als je kijkt naar andere landen is deze stap logisch

• In het Verenigd Koninkrijk is een naam wijzigen via Deed Poll al lange tijd veel eenvoudiger.
• In Denemarken kan een naamswijziging digitaal worden geregeld via Borger.dk.
• België heeft de procedure in 2024 vereenvoudigd en de kosten verlaagd.
• Frankrijk biedt sinds 2022 via de Loi Vignal een gratis mogelijkheid voor bepaalde naamswijzigingen.
• Noorwegen heeft ruime regels en staat wijziging na een aantal jaren opnieuw toe.

Nederland sluit met deze wet dus beter aan bij landen waar een naam veranderen al minder zwaar is.

Wat betekent dit voor je voornaam veranderen?

Voor je voornaam kan de nieuwe wet veel verschil maken.

Nu moet je nog een verzoek indienen bij de rechtbank. Een advocaat stelt het verzoekschrift op en legt uit waarom jouw voornaam veranderd moet worden. De rechter beoordeelt daarna of jouw belang zwaar genoeg is.

Als de nieuwe wet wordt aangenomen, kan dat veranderen. Dan kun je mogelijk één keer zonder opgaaf van reden je voornaam wijzigen bij de gemeente.

Dat betekent niet dat alles zomaar kan. Een naam zal nog steeds moeten passen binnen de basisregels. Een voornaam mag bijvoorbeeld niet ongepast zijn en mag niet te veel lijken op een achternaam.

Maar de grote verandering zit in de reden. Die hoef je volgens het voorstel bij die ene wijziging niet meer uitgebreid te geven.

Moet je nu wachten met je voornaam wijzigen?

Dat hangt af van je situatie.

Heb je nu veel last van je voornaam? Dan kan wachten zwaar zijn. Zeker als je naam elke dag spanning, verdriet of schaamte oproept. Omdat de nieuwe wet nog niet geldt en er nog geen ingangsdatum is, weet je niet hoelang je moet wachten.

Twijfel je vooral door de kosten of omdat je reden minder sterk voelt? Dan kan het verstandig zijn om de ontwikkelingen rond de nieuwe wet te volgen.

Je kunt ook alvast laten checken of je huidige verzoek kansrijk is. Dan weet je beter waar je staat. Misschien kun je nu al verder. Misschien is wachten voor jou juist logischer.

Check nu wat voor jou de beste stap is

Wil je je voornaam veranderen en twijfel je of je beter nu kunt starten of kunt wachten op de nieuwe wet? Begin dan met duidelijkheid.

Op advocaat-kosten.nl vind je een overzicht van aanbieders die helpen bij voornaam veranderen tegen een vaste prijs. Je kunt daar ook een haalbaarheidscheck doen, zodat je weet hoe kansrijk jouw verzoek nu is.

Bekijk de kosten, vergelijk aanbieders en start met de haalbaarheidscheck.